الفبای زبان روسی

الفبای زبان روسی از الفبای سیریلیک نشات گرفته است. الفبای سیریلیک در قرن 9 میلادی در امپراتوری بلغارستان پایه گذاری شد و بعدها به وسیله یک کشیش یونانی به نام سنت سیریل به صورت رسمی درآمد.

از آنجا که معمولا همه با الفبای انگلیسی آشنا هستند احتمالا آشنا شدن با الفبای سیریلیک برای شما خیلی مشکل نخواهد بود (به نسبت الفبای زبان های غیر اروپایی). برای ساده شدن یادگیری ساختار الفبای روسی سعی کردیم آن را با زبان انگلیسی مقایسه کنیم. توجه داشته باشید که همانطور که جلوتر یاد می گیرید، شکل مشابه حروف الفبای سیریلیک الزاما به معنای مشابه تلفظ شدن آنها نخواهد بود.

نگاه کلی به الفبای روسی

الفبای روسی 33 حرف دارد. در جدول زیر میتوانید الفبای زبان روسی را به ترتیب استاندارد ببنید:

الفبای زبان روسی را می توانید در فایل زیر گوش کنید.

حرف	نام و تلفظ در الفبا
Аа	а [a]
Бб	бэ [bɛ]
Вв	вэ [vɛ]
Гг	гэ [ɡɛ]
Дд	дэ [dɛ]
Ее	е [je]
Ёё	ё [jo]
Жж	жэ [ʐɛ]
Зз	зэ [zɛ]
Ии	и [i]
Йй	и краткое [i ˈkratkəɪ]
Кк	ка [ka]
Лл	эл  یا эль [ɛl] یا  [ɛlʲ]
Мм	эм [ɛm]
Нн	эн [ɛn]
Оо	о [о]
Пп	пэ [pɛ]
Рр	эр [ɛr]
Сс	эс [ɛs]
Тт	тэ [tɛ]
Уу	у [u]
Фф	эф [ɛf]
Хх	ха [xa]
Цц	це [tsɛ]
Чч	че [tɕe]
Шш	ша [ʂa]
Щщ	ща [ɕɕæ]
Ъъ	твёрдый знак [ˈtvʲɵrdɨj znak]
Ыы	ы [ɨ]
Ьь	мягкий знак [ˈmʲæxʲkʲɪj znak
Ээ	э [ɛ]
Юю	ю [ju]
Яя	я [ja]

طبقه بندی حروف الفبای سیریلیک

برای ساده سازی آموزش، حروف الفبای روسی را به دسته های مختلف طبقه بندی می کنیم تا بهتر با صداها و شکل این حروف آشنا شوید. توجه داشته باشید تعداد محدودی از این حروف معادل صدایی دقیق در زبان فارسی دارند. معادل های گفته شده تنها برای یادگیری اولیه است. در درس های بعد بیشتر در رابطه با جزئیات تلفظ هر حرف صحبت می کنیم.

گروه اول: حروفی با ظاهر و صدای آشنا

А а: صدایی مشابه “فتحه” در فارسی اما کمی کشیده تر.

Е е: صدایی به صورت “ی و کسره” ماننده واژه “یِک” یا صدایی مشابه “کسره” فارسی. در صورتی که اول جمله یا بعد از حرف صدا دار آورده شود به صورت “یِ” خوانده می شود.

К к: صدایی مانند حرف “کاف” در فارسی.

М м: صدایی مانند حرف “میم” در فارسی. توجه داشته باشید که حالت کوچک این حرف مشابه انگلیسی نوشته نمی شود.

О о: صدایی مشابه “ضمه” در فارسی. در برخی موقعیت های بدون کشش این صدا به صورت “آ کوتاه” تلفظ می شود.

Т т: صدایی مشابه “ت” در فارسی. توجه داشته باشید که حالت کوچک این حرف مشابه انگلیسی نوشته نمی شود.

گروه دوم: حروفی با صدای آشنا و ظاهری نا آشنا

Б б: صدایی مشابه حرف “ب” در فارسی.

Г г: صدایی مشابه حرف “گاف” در فارسی.

Д д: صدایی مشابه حرف دال در فارسی. البته در تلفظ این حرف به جای گذاشتن نوک زبان پشت دندان های بالا باید آن را پشت دندان های پایین بگذارید.

Ж ж: صدایی مانند حرف “ژ” در فارسی.

П п: صدایی مشابه حرف “پ” در فارسی.

Ф ф: صدای مشابه حرف “ف” در فارسی.

И и: صدایی مشابه “ای” در واژه های “ایران” یا “رازی”

Й й: صدای مشابه حرف “ی” در واژه های “یاد” یا “یوز پلنگ”

Л л: صدای مشابه حرف “لام” در فارسی.

Ш ш: صدای مشابه حرف “شین” در فارسی.

Щ щ: صدای این حرف مانند حرف شین با تشدید خوانده می شود. “شّ”

Э э: صدای مشابه “کسره” فارسی

گروه سوم: حروفی با ظاهر آشنا و صدایی متفاوت

В в: صدای مانند حرف “واو” در واژه های “وزن” یا “وان”، این حرف را با حرف “بی” در انگلیسی اشتباه نگیرید. توجه داشته باشید که حالت کوچک این حرف نیز به صورت متفاوتی نوشته می شود.

З з: این حرف صدایی مشابه حرف “ز” در فارسی دارد. ممکن است آن را با عدد 3 در انگلیسی اشتباه بگیرید.

Н н: این حرف صدایی مانند حرف “نون” در فارسی دارد. آن را به “اچ” در انگلیسی اشتباه نگیرید. توجه داشته باشید که حالت کوچک این حرف نیز متفاوت نوشته می شود.

Р р: صدایی مشابه حرف “ر” در فارسی دارد. این حرف را “پی” در انگلیسی اشتباه نگیرید.

С с: صدایی مشابه حرف “سین” در فارسی دارد (نوک زبان باید پشت دندان های پایین قرار بگیرید.). در انگلیسی حرف “سی” معمولا صدای “کاف” دارد اما در زبان روسی این حرف با صدای سین خوانده می شود.

У у: صدایی تا حدی مشابه “او” در فارسی که البته لبها بیشتر گرد شده و به سمت جلو می آیند.

Ч ч: صدایی مشابه حرف “چ” در فارسی دارد. توجه داشته باشید که آن را با عدد 4 انگلیسی اشتباه نگیرید.

Х х: صدایی مشابه حرف “خ” در فارسی دارد. آن را با حرف “ایکس” در انگلیسی اشتباه نگیرید.

گروه چهارم: حروف با ظاهر و صدای نا آشنا

Ю ю: صدایی به صورت ترکیب دو حرف “ی” و “او” ماننده واژه “یونان”، گاهی به صورت “او” نیز خوانده می شود.

Я я: صدایی به صورت ترکیب دو حرف “ی” و “آ” مانند واژه “یاماها”، گاهی به صورت “کسره” نیز خوانده می شود.

Ц ц: صدای ساخته شده از گفتن دو حرف “ت” و “سین” پشت سر هم. مثل واژه “تسونامی”

Ё ё: معمولا صدایی مانند “یُ” در واژه “یویو” ،البته گاهی بسته به موقعیت ممکن است صدای “آ کوتاه نزدیک به اُ” نیز داشته باشد.

Ы ы: این حرف معمولا صدایی مشابه “ای” کوتاه دارد. اما معادل دقیقی در فارسی ندارد.

گروه پنجم: حروف بدون صدا

Ь: این حرف صدایی ندارد اما به آن “نشانه نرم” می گویند. عمکلرد این حرف تا حدی مشابه حرف “عین” در زبان عربی است. در عربی زبانی که حرف عین با یک صدا خوانده شود، آن را عمیق تر ادا می کنند. از این حرف برای نرم کردن صدای حروف بی صدا استفاده می شود.

Ъ: این حرف هم مانند مورد قبلی صدایی ندارد اما به آن “نشانه سخت” می گویند. از این حرف برای نشان دادن تاکید بر روی حرف بی صدا استفاده می شود.

طبقه بندی الفبای روسی بر اساس حروف صدادار و بی صدا

 

حروف صدا دار
مثال ها	معادل حدودی تلفظی	حرف در زبان روسی	ردیف
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] мама [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] рама [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] факс [/responsivevoice]	A (آ)	A	1
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] ток [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] мот [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] море [/responsivevoice]	O (ضمه)	O	2
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] метро [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] текст [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] емонт [/responsivevoice]	E (کسره)	E	3
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] мир [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] лимон [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] тир [/responsivevoice]	I (ای)	И	4
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] тут [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] сумка [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] луна [/responsivevoice]	OO (او)	У	5
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] этаж [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] этикет [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] эмо [/responsivevoice]	E (کسره)	Э	6
حروف بی صدا
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] мама [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] море [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] кома [/responsivevoice]	M (میم)	M	7
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] кто [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] как [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] кино [/responsivevoice]	K (کاف)	К	8
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] тот [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] тема [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] каток [/responsivevoice]	T (ت)	T	9
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] тонна [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] нотариус [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] нет [/responsivevoice]	N (نون)	Н	10
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] сок [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] сонет [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] соната [/responsivevoice]	S (سین)	C	11
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] лимон [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] лист [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] стол [/responsivevoice]	L (لام)	Л	12
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] мир [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] рок [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] река [/responsivevoice]	R (ر)	Р	13
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] вот [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] вон [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] виски [/responsivevoice]	V (واو)	В	14
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] бант [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] банда [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] брат [/responsivevoice]	B (ب)	Б	15
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] пиво [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] папа [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] лампа [/responsivevoice]	P (پ)	П	16
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] диск [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] водка [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] дом [/responsivevoice]	D (دال)	Д	17
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] где [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] гимн [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] гимнаст [/responsivevoice]	G (گاف)	Г	18
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] факс [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] фото [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] форум [/responsivevoice]	F (ف)	Ф	19
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] хор [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] хорошо [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] храм [/responsivevoice]	KH (خ)	Х	20
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] школа [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] шик [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] шифр [/responsivevoice]	SH (شین)	Ш	21
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] зонт [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] роза [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] зал [/responsivevoice]	Z (ز)	З	22
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] жир [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] жук [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] жена [/responsivevoice]	ZH (ژ)	Ж	23
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] щи [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] борщ [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] щит [/responsivevoice]	SCH (ش)	Щ	24
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] час [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] врач [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] чек [/responsivevoice]	CH (چ)	Ч	25
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] цирк [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] палец [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] столица [/responsivevoice]	TS (تس)	Ц	26
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] йог [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] чай [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] йод [/responsivevoice]	Y (ی)	Й	27
حروف دیگر
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] мяч [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] яма [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] няня [/responsivevoice]	YA (یا)	Я	28
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] ёлка [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] тётя [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] клён [/responsivevoice]	YO (یُ)	Ё	29
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] юг [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] юла [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] жюри [/responsivevoice]	YU (یو)	Ю	30
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] ты [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] вы [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] сыр [/responsivevoice]		Ы	31
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] рубль [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] апрель [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] морковь [/responsivevoice]		Ь	32
[responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] подъезд [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] объект [/responsivevoice] [responsivevoice voice=”Russian Female”   buttontext=””] съёмка [/responsivevoice]		Ъ	33