درس 4 – صرف فعل بودن در زبان ترکی
به درس چهارم از مجموعه آموزش زبان ترکی استانبولی برای نوآموزان خوش آمدید. در درس قبل با نحوه ساختن عبارت “من هستم” در زبان ترکی آشنا شدیم. در این درس میخواهیم با همین ساختار برای بقیه ضمایر شخصی هم آشنا شویم.
مرور اطلاعات قبلی
در درس قبل یاد گرفتیم که برای ساختن عبارت ها با “هستم” در زبان ترکی از پسوندها استفاده می شود. نحوه استفاده از این پسوندها بسته به اینکه آخرین صرف صدادار یک اسم یا صفت چه بود می توانست متفاوت باشد. در درس قبل با نحوه ساختن عبارت “من هستم” برای حالات متفاوت هم آشنا شدیم. حال میخواهیم با پسوندهای صرف “هستم” برای ضمایر دیگر آشنا شویم.
جدول صرف برای ضمایر مفرد
جدول زیر ضمایر مفرد در زبان ترکی را به همراه پسوندهای صرف آنها نشان میدهد:
| آخرین حرف صدادار ▶ | a/ı | e/i | o/u | ö/ü |
| Ben |
-[y]ım |
-[y]im |
-[y]um |
-[y]üm |
| Sen |
-sın |
-sin |
-sun |
-sün |
| O |
– |
– |
– |
– |
نکته 1: با توجه به اینکه پسوندهای ضمیر Sen همگی با حروف بی صدا شروع می شوند، این پسوندها دیگر نیازی به “y” ندارند.
نکته 2: برای سوم شخص مفرد نیازی به اضافه کردن هیچ پسوندی نیست. در واقع خود واژه بدون پسوند، حالت صرف شده برای سوم شخص مفرد را ایجاد می کند.
حال به مثال های زیر توجه کند (از درس قبل با چهار واژه صرف شده doktor،güzel، baba و kötü آشنا هستیم):
| ترکی | فارسی | ترکی | فارسی |
| [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””]Ben doktorum [/responsivevoice] | من یک دکتر هستم | [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””]Ben güzelim [/responsivevoice] | من زیبا هستم |
| [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””]Sen doktorsun [/responsivevoice] | تو یک دکتر هستی | [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””] Sen güzelsin [/responsivevoice] | تو زیبا هستی |
| [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””]O doktor [/responsivevoice] | او یک دکتر است | [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””]O güzel [/responsivevoice] | او زیبا است |
| ترکی | فارسی | ترکی | فارسی |
| [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””]Ben babayım [/responsivevoice] | من یک پدر هستم | [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””]Ben kötüyüm [/responsivevoice] | من بد هستم |
| [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””]Sen babasın [/responsivevoice] | تو یک پدر هستیی | [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””]Sen kötüsün [/responsivevoice] | تو بد هستی |
| [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””]O baba [/responsivevoice] | او یک پدر است | [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””] O kötü [/responsivevoice] | او بد است |
جدول صرف برای ضمایر جمع
حال با پسوندهای صرف برای ضمایر جمع در زبان ترکی آشنا می شویم:
| آخرین حرف صدادار ▶ | a/ı | e/i | o/u | ö/ü |
| Biz |
-[y]ız |
[y]iz | -[y]uz |
-[y]üz |
| Siz |
-sınız |
-siniz | -sunuz |
-sünüz |
| Onlar |
-lar |
-ler | -lar |
-ler |
نکته 1: در صورتی که به جدول بالا دقت کنید شباهت هایی بین حالات مفرد و جمع برای دو ضمیر Biz و Siz خواهید دید. در واقع حالات صرف برای حالت مفرد و جمع این دو ضمیر بسیار به هم شبیه هستند. این موضوع یاد گرفتن حالات صرف ترکی را بسیار ساده می کند.
نکته 2: برای ضمیر Biz (اول شخص جمع) هم مانند شکل مفرد آن باید در صورتی که واژه به حرف صدادار ختم می شد از حرف “y” استفاده کرد.
حال مثال های بالا را برای حالت های جمع صرف میکنیم:
| ترکی | فارسی | ترکی | فارسی |
| [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””] Biz doktoruz [/responsivevoice] | ما دکتر هستیم | [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””] Biz güzeliz [/responsivevoice] | ما زیبا هستیم |
| [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””] Siz doktorsunuz [/responsivevoice] | شما دکتر هستید | [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””] Siz güzelsiniz [/responsivevoice] | شما زیبا هستید |
| [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””] Onlar doktorlar [/responsivevoice] | آنها دکتر هستند | [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””] Onlar güzeller [/responsivevoice] | آنها زیبا هستند |
| ترکی | فارسی | ترکی | فارسی |
| [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””] iz babayız [/responsivevoice] | ما پدر هستیم | [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””] Biz kötüyüz [/responsivevoice] | ما بد هستیم |
| [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””] Siz babasınız [/responsivevoice] | شما پدر هستید | [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””] Siz kötüsünüz [/responsivevoice] | شما بد هستید |
| [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””] Onlar babalar [/responsivevoice] | آنها پدر هستند | [responsivevoice voice=”Turkish Female” buttontext=””] Onlar kötüler [/responsivevoice] | آنها بد هستند |
با یادگیری پسوندهای صرف در این درس، شما دید کلی ای در مورد ساختار زبان ترکی به دست آوردید. نحوه اضافه شدن پسوندها در این زبان، در بخش های مختلف گرامری تکرار می شود. این موضوع به نوعی پایه دستور زبان ترکی است.
۸ دیدگاه. نظر بدهید
عالی
ویس ها پخش نمی شه
یا چرا Ben و sen صدای aمیدهد
من اصلا بین صدای lar و ler تفاوتی نمیشنوم. یا o و ö و یا….
سلام ویس تلفظ کلمه باز نمیشه علت خاصی داره؟
عالیه
از وقتی با این سایت اشنا شدم تمام وقتم پر شده.بی نظیره
آیکن تلفظ های ترکیتون کار نمیکنه
در قسمتِ «ضمایرِ جمع»، در گزاره «ما بابا هستیم» حرفِ «B» جا افتاده؛ به جایِ «Biz babayız» نوشته شده «iz babayız» که صحیح نیست.