به درس 12 از مجموعه آموزش زبان ترکی استانبولی برای نوآموزان خوش امدید. در درس قبل با اصول اولیه صرف افعال در زبان ترکی و نحوه صرف افعالی که بن انها به حروف صدادار ختم میشود آشنا شدیم. در این درس می خواهیم با نحوه صرف بقیه افعال آشنا شویم.

مرور درس قبل

در درس قبل یاد گرفتیم که در زبان ترکی، مانند فارسی برای صرف افعال ابتدا نشانه مصدری آنها (mak/mek) را حذف کرده و سپس پسوند مناسب را به ان اضافه می کنیم. البته در زبان ترکی برخلاف فارسی، اینکه بن فعل به چه حروفی ختم می شود هم اهمیت دارد و پسوندهای صرف با توجه به حروف اخر افعال انتخاب می شود.

در درس قبل با نحوه صرف افعالی که بن آنها به حروف صدادار ختم می شود آشنا شدیم. در این درس میخواهیم با نحوه صرف افعالی اشنا شویم که بن آنها به حروف بی صدا ختم می شود.

نحوه صرف افعالی که بن آنها به حروف بی صدا ختم می شود

این افعال به دو دسته متفاوت تقسیم می شوند:

  • افعالی که بن آنها یک سیلابی است
  • افعالی که بن آنها چند سیلابی است

سیلاب یعنی چه؟

شاید از کلاس اول به خاطر داشته باشید که با مفهومی به نام “بخش کردن” کلمات آشنا می شدیم. برای بخش کردن کلمه، آنها را به بخش های کوچکی با توجه به تعداد حروف صدادار تقسیم میکردیم و برای ادای هر بخش یکبار دست خود را پایین می آوردیم. مثلا برای بخش کردن واژه “کشاورز” داشتیم:

کشاورز = کِ + شا + وَرز

پس کشاورز سه بخش یا سیلاب دارد. این روش در واقع تعداد سیلاب های هر واژه را نشان میدهد.

افعال یک سیلابی

افعالی که بن آنها به حرف بی صدا ختم می شود و یک سیلاب دارد (بن آنها یک سیلابی است) با توجه به جدول زیر صرف می شوند:

آخرین حرف صدادار در بن فعل a/ı/o/u e/i/ö/ü
Ben

-arım

-erim

Sen

-arsın

-ersin

O

-ar

-er

Biz

-arız

-eriz

Siz

-arsınız

-ersiniz

Onlar

-arlar

-erler

در جدول بالا بسته به اینکه آخرین حرف صدادار در بن فعل چه باشد، میتوانید نوع صرف آن را ببینید. اگر این جدول را با جدول درس قبل مقایسه کنید متوجه می شوید که این دو جدول بسیار مشابه هستند. تنها تفاوت اضافه شدن چند حرف به پسوندهاست پس یادگرفتن آنها اصلا سخت نیست.

برای درک بهتر نحوه صرف افعال سعی میکنیم فعل yazmak (به معنای نوشتن) را صرف کنیم. ابتدا نشانه مصدری را حذف میکنیم تا فعل به صورت بن yaz درآید. بن این فعل یک سیلابی است و آخرین حرف صدادار آن هم حرف a است. با توجه به این اطلاعات فعل را صرف میکنیم:

yazmak(yaz) – نوشتن

Ben yazarım

من مینویسم

Sen yazarsın

تو می نویسی

O yazar

او می نویسد

Biz yazarız

ما می نویسیم

Siz yazarsınız

شما می نویسید

Onlar yazarlar

آنها می نویسند

برای درک بهتر، فعل çizmek (به معنای کشیدن) را صرف میکنیم. ابتدا نشانه مصدری را از فعل حذف میکنیم و بن آن به صورت çiz خواهد بود. سپس با توجه به حرف صدادار آخر آن (حرف i) آن را به صورت زیر صرف میکنیم:

çizmek(çiz) – کشیدن

Ben çizerim

من می کشم

Sen çizersin

تو می کشی

O çizer

او می کشد

Biz çizeriz

ما می کشیم

Siz çizersiniz

شما می کشید

Onlar çizerler

آنها می کشند

افعال چند سیلابی

برای افعال چند سیلابی ای که بن آنها به حروف بی صدا ختم می شود. روش صرف فعل تا حد زیادی مشابه روندهای قبلی است و تنها تفاوت های اندکی در جدول صرف وجود دارد. جدول زیر روش صرف این افعال را نشان میدهد:

آخرین حرف صدادار در بن فعل a/ı e/i o/u ö/ü
Ben

-ırım

-irim

-urum

-ürüm

Sen

-ırsın

-irsin

-ursun

-ürsün

O

-ır

-ir

-ur

-ür

Biz

-ırız

-iriz

-uruz

-ürüz

Siz

-ırsınız

-irsiniz

-ursunuz

-ürsünüz

Onlar

-ırlar

-irler

-urlar

-ürler

برای یادگیری نحوه صرف میتوانید به مثال های زیر توجه کنید:

kullanmak(kullan) – استفاده کردن

düşünmek(düşün) – فکر کردن

Ben kullanırım

من استفاده میکنم

Ben düşünürüm

من فکر میکنم

Sen kullanırsın

تو استفاده می کنی

Sen düşünürsün

تو فکر می کنی

O kullanır

او استفاده می کند

O düşünür

او فکر می کند

Biz kullanırız

ما استفاده می کنیم

Biz düşünürüz

ما فکر می کنیم

Siz kullanırsınız

شما استفاده می کنید

Siz düşünürsünüz

شما فکر می کنید

Onlar kullanırlar

آنها استفاده می کنند

Onlar düşünürler

آنها فکر می کنند

با استفاده روند گفته شده میتوان تقریبا همه افعال در زبان ترکی استانبولی را در زمان حال ساده صرف کرد.

لینک های مفید

۱۲ دیدگاه. نظر بدهید

  • عالی بود

    پاسخ
  • حال ساده y میانجی میگیره نه ر!

    پاسخ
  • ممنون عالی بود

    پاسخ
  • ممنون. خیلی دقیق و دسته بندی شده توضیح دادین

    پاسخ
  • فوق العاده بود ممنونم ازتون

    پاسخ
  • عالی بود واقعا کمک میکنه

    پاسخ
  • ممنون این دوازده درس رو خوندم و خیلی خوب و راحت توضیح داده بودید. دست مریزاد و خدا قوت. فقط اشکالم در مورد زمان فعلهای حال و گذشته و آینده ست که آقای مرتضی مطرح کردند یه کم قاطی کردم

    پاسخ
  • اینا که غلطن همشون فعل اینده ان
    sen yazarsin
    یعنی تو بعدا یا همون در اینده مینویسی
    گفتنش سخته ولی این یجوری به اینده ربط داره
    زمان حال تو ترکی اینطوریه :
    yaziyorum
    یازی یوروم

    پاسخ
    • دقیقا همشون فعلی مثلا او خواهد نوشت اینجور چیزا مثلا او یازار .

      پاسخ
    • سلام برادر.sen yazarsin زمان حاله، زمان آینده نیست.زمان آینده میشه yazacaksin. و اینکه در ترکی مثل انگلیسی 2 مدل زمان حال داریم .یکیش زمان حال ساده هست که برای بیان کارها ی معمول و واقعیات بکار میره مثل اینکه بگیم:من هر روز نامه می نویسم…اون میشه ben hergun mektup yazarim.و دیگری حال استمراری و استمراری برای بیان انجام کاری در همین لحظه استفاده میشه. مثلا اگه الان در حال نوشتن نامه هستم
      باید گفت:ben yaziyorum

      پاسخ
  • فرنوش ابراهیمی
    ژوئن 6, 2018 2:58 ب.ظ

    اگر امکانش براتون بود ، تلفظ ها رو هم اضافه کنید خیلی خوب می شه …. خصوصا قسمت صرف فعل هایی که مثال زدین …..
    البته اگه فرصت کردین و خیلی براتون سخت نبود … تا همین جا هم کارتون عالیه … یه دنیا ممنون

    پاسخ
  • فرنوش ابراهیمی
    ژوئن 6, 2018 2:52 ب.ظ

    مثل همیشه عالی …. خسته نباشید و دستتون درد نکنه

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست