زمان حال کامل یا ماضی نقلی، برای بیان کارهایی است که در گذشته شروع شده و تا کنون خود عمل یا آثار آن باقی مانده است، مثلا رفته‌ام، دیده‌ام و …

در زبان ترکی استانبولی علاوه بر این کاربرد، از این زمان برای بیان نقل قول، بیان روایت و داستانی که از کسی شنیده‌ایم (ولی با چشم خود ندیده‌ایم) و روایت‌های تاریخی و داستانی استفاده می‌شود.

در زبان ترکی دو نوع گذشته ساده داریم:

  • گذشته ساده عادی که در مشابه زمان گذشته در فارسی را دارد و زمانی به کار می‌رود که بخواهیم از اتفاقی که در گذشته افتاده و ما از وقوع آن اطمینان داریم صحبت کنیم؛
  • گذشته ساده نقلی که زمانی به کار می‌رود که بخواهیم از وقایعی که از واقع شدن‌شان اطمینان نداریم صحبت کنیم و تنها می‌خواهیم نقل قول کنیم. این زمان در فارسی و انگلیسی معادل ندارند و در ترجمه مانند زمان گذشته ساده ترجمه می‌شوند.

فرض کنید از یکی از دوستان‌تان پرسیدید که تابستان کجا مسافرت رفته و او به شما می‌گوید که به ترکیه رفته است. حالا اگر کسی از شما بپرسد دوستتان به کجا سفر کرده شما باید از زمان گذشته ساده نقلی استفاده کنید و بگویید « Arkadaşım Türkiyeye gitmiş»، چون شما تنها شنیده‌اید و از این موضوع اطمینان ندارید.

پسوند مخصوص ساخت این زمان mış/miş/muş/müş است که به بن فعل متصل می‌شود. بن فعل با حذف کردن پسوندهای mak/mek از مصدر فعل حاصل می‌شود، برای مثال بن فعل yazmak می‌شود yaz.

چهار حالت مثبت، منفی، سوالی مثبت و سوالی منفی، هر کدام پسوند خاص خود را دارند.

حالت مثبت

در این حالت، بر اساس آخرین حرف صدادار بن فعل، یکی از پسوندهای mış/miş/muş/müş را به بن وصل می‌کنیم. مثال:

Onlar gitmişler (آنها رفتند)

در جدول زیر می‌توانید حالت‌های مختلف این زمان را مطابق اصل تطابق آوایی ببینید:

ö/ü o/u e/i a/ı آخرین حرف صدادار بن فعل

-müşüm

-muşum

-mişim

-mışım

ben

-müşsün

-muşsun

-mişsin

-mışsın

sen

-müş

-muş

-miş

-mış

O

-müşüz

-muşuz

-mişiz

-mışız

Biz

-müşsünüz

-muşsunuz

-mişsiniz

-mışsınız

Siz

-müşler

-muşlar

-mişler

-mışlar

onlar
حالت منفی

پسوند منفی‌ساز زمان گذشته ma/me است. بر اساس اصل تطابق آوایی، یکی از این پسوندها به انتهای بن فعل متصل می‌شود. بعد از آن، یکی از پسوندهای mış/miş را به فعل اضافه می‌کنیم. در واقع می‌توان گفت به بن افعال یکی از دو پسوندهای mamış/memiş متصل می‌شود. در آخر هم شناسه اضافه می‌شود. مثال:

Onlar gitmemişler (آنها نرفتند)

در جدول زیر می‌توانید حالت‌های مختلف این زمان را مطابق اصل تطابق آوایی ببینید:

e/i/ö/ü a/ı/o/u آخرین حرف صدادار بن فعل

-memişim

-mamışım

Ben

-memişsin

-mamışsın

Sen

-memiş

-mamış

O

-memişiz

-mamışız

Biz

-memişsiniz

-mamışsınız

Siz

-memişler

-mamışlar

Onlar
سوالی مثبت

برای سوالی کردن فعل مثبت در زمان گذشته، کافی است فعل را بعد از پسوندهای mış/miş/muş/müş یکی از پسوندهای mı/mi/mu/mü را بعد از فعل گذشته بیاوریم. این پسوندها به فعل نمی‌چسبند و با فاصله در ادامه آن می‌آیند. Onlar استثنا است و تنها یکی از پسوندها mı/mi بعد از آن اضافه می‌شود. برای اول شخص مفرد و اول شخص جمع، برای اینکه دو حرف صدادار پشت سر هم نیایند y میانجی بین پسوند و فعل قرار می‌گیرد. مثال:

?Onlar gitmişler mi (آیا رفتند؟)

در جدول زیر می‌توانید حالت‌های مختلف این زمان را مطابق اصل تطابق آوایی ببینید:

ö/ü o/u e/i a/ı آخرین حرف صدادار بن فعل

-müş müyüm

-muş muyum

-miş miyim

-mış mıyım

ben

-müş müsün

-muş musun

-miş misin

-mış mısın

sen

-müş mü

-muş mu

-miş mi

-mış mı

O

-müş müyüz

-muş muyuz

-miş miyiz

-mış mıyız

Biz

-müş müsünüz

-muş musunuz

-miş misiniz

-mış mısınız

Siz

-müşler mi

-muşlar mı

-mişler mi

-mışlar mı

onlar
سوالی منفی

برای سوال منفی ساختن تنها کافی است که یکی از پسوندهای mı/mi را بعد از فعل با فاصله قرار دهیم. Onlar استثنا است و تنها یکی از پسوندها mı/mi بعد از آن اضافه می‌شود. برای اول شخص مفرد و اول شخص جمع، برای اینکه دو حرف صدادار پشت سر هم نیایند y میانجی بین پسوند و فعل قرار می‌گیرد. مثال:

?Onlar gitmemişler mi (آنها نرفتند؟)

در جدول زیر می‌توانید حالت‌های مختلف این زمان را مطابق اصل تطابق آوایی ببینید:

e/i/ö/ü a/ı/o/u آخرین حرف صدادار بن فعل

-memiş miyim

-mamış mıyım

Ben

-memiş misin

-mamış mısın

Sen

-memiş mi

-mamış mı

O

-memiş miyiz

-mamış mıyız

Biz

-memiş misiniz

-mamış mısınız

Siz

-memişler mi

-mamışlar mı

Onlar

گذشته کامل فعل بودن

در حالت مثبت، زمان گذشته ساده فعل بودن به دو صورت ساخته می‌شود: حالت رسمی و قدیمی و حالت امروزی و غیررسمی

حالت قدیمی و رسمی
ما … بوده‌ایم Biz … imişiz من … بوده‌ام Ben … imişim
شما … بوده‌اید Siz … imişsiniz تو … بوده‌ای Sen … imişsin
آنها … بوده‌اند Onlar … imişler او … بوده است O … imiş
حالت امروزی و غیررسمی
ما … بوده‌ایم

Biz (y) -mişiz/-mışız/-muşuz/-müşüz

من … بوده‌ام

Ben (y) -mişim/-mışım/-muşum/-müşüm

شما … بوده‌اید

Siz (y) -mişsiniz/-mışsınız/-muşsunuz/-müşsünüz

تو … بوده‌ای

Sen (y) -mişsin/-mışsın/-muşsun/-müşsün

آنها … بوده‌اند

Onlar (y) -mişler/-mışlar/-muşlar/-müşler

او … بوده است

O (y) -miş/-mış/-muş/-müş

توجه: اگر دو حرف صدادار کنار هم قرار گرفتند، باید y میانجی بین پسوند و بن فعل قرار دهید.

حالت منفی
ما … نبوده‌ایم Biz … değilmişiz من … نبوده‌ام Ben … değilmişim
شما … نبوده‌اید Siz … değilmişsiniz تو … نبوده‌ای Sen … değilmişsin
آنها … نبوده‌اند Onlar … değilmişler او … نبوده است O … değilmiş
حالت سوالی مثبت
ما … بوده‌ایم؟ Biz … miymişiz/mıymışız/muymuşuz/müymüşüz من … بوده‌ام؟ Ben … miymişim/mıymışım/muymuşum/müymüşüm
شما … بوده‌اید؟ Siz … miymişsiniz/mıymışsınız/muymuşsunuz/müymüşsünüz تو … بوده‌ای؟ Sen … miymişsin/mıymışsın/muymuşsun/müymüşsün
آنها … بوده‌اند؟ Onlar … miymişler/mıymışlar/muymuşlar/müymüşler او … بوده است؟ O … miymiş/mıymış/muymuş/müymüş

نکته: برای حالت منفی سوالی، کافی است değil را قبل از فعل بیاورید.

لینک های مفید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست