زمان حال کامل یا ماضی نقلی، برای بیان کارهایی است که در گذشته شروع شده و تا کنون خود عمل یا آثار آن باقی مانده است، مثلا رفته‌ام، دیده‌ام و …

در زبان ترکی استانبولی علاوه بر این کاربرد، از این زمان برای بیان نقل قول، بیان روایت و داستانی که از کسی شنیده‌ایم (ولی با چشم خود ندیده‌ایم) و روایت‌های تاریخی و داستانی استفاده می‌شود.

در زبان ترکی دو نوع گذشته ساده داریم:

  • گذشته ساده عادی که در مشابه زمان گذشته در فارسی را دارد و زمانی به کار می‌رود که بخواهیم از اتفاقی که در گذشته افتاده و ما از وقوع آن اطمینان داریم صحبت کنیم؛
  • گذشته ساده نقلی که زمانی به کار می‌رود که بخواهیم از وقایعی که از واقع شدن‌شان اطمینان نداریم صحبت کنیم و تنها می‌خواهیم نقل قول کنیم. این زمان در فارسی و انگلیسی معادل ندارند و در ترجمه مانند زمان گذشته ساده ترجمه می‌شوند.

فرض کنید از یکی از دوستان‌تان پرسیدید که تابستان کجا مسافرت رفته و او به شما می‌گوید که به ترکیه رفته است. حالا اگر کسی از شما بپرسد دوستتان به کجا سفر کرده شما باید از زمان گذشته ساده نقلی استفاده کنید و بگویید « Arkadaşım Türkiyeye gitmiş»، چون شما تنها شنیده‌اید و از این موضوع اطمینان ندارید.

پسوند مخصوص ساخت این زمان mış/miş/muş/müş است که به بن فعل متصل می‌شود. بن فعل با حذف کردن پسوندهای mak/mek از مصدر فعل حاصل می‌شود، برای مثال بن فعل yazmak می‌شود yaz.

چهار حالت مثبت، منفی، سوالی مثبت و سوالی منفی، هر کدام پسوند خاص خود را دارند.

حالت مثبت

در این حالت، بر اساس آخرین حرف صدادار بن فعل، یکی از پسوندهای mış/miş/muş/müş را به بن وصل می‌کنیم. مثال:

Onlar gitmişler (آنها رفتند)

در جدول زیر می‌توانید حالت‌های مختلف این زمان را مطابق اصل تطابق آوایی ببینید:

ö/ü o/u e/i a/ı آخرین حرف صدادار بن فعل

-müşüm

-muşum

-mişim

-mışım

ben

-müşsün

-muşsun

-mişsin

-mışsın

sen

-müş

-muş

-miş

-mış

O

-müşüz

-muşuz

-mişiz

-mışız

Biz

-müşsünüz

-muşsunuz

-mişsiniz

-mışsınız

Siz

-müşler

-muşlar

-mişler

-mışlar

onlar
حالت منفی

پسوند منفی‌ساز زمان گذشته ma/me است. بر اساس اصل تطابق آوایی، یکی از این پسوندها به انتهای بن فعل متصل می‌شود. بعد از آن، یکی از پسوندهای mış/miş را به فعل اضافه می‌کنیم. در واقع می‌توان گفت به بن افعال یکی از دو پسوندهای mamış/memiş متصل می‌شود. در آخر هم شناسه اضافه می‌شود. مثال:

Onlar gitmemişler (آنها نرفتند)

در جدول زیر می‌توانید حالت‌های مختلف این زمان را مطابق اصل تطابق آوایی ببینید:

e/i/ö/ü a/ı/o/u آخرین حرف صدادار بن فعل

-memişim

-mamışım

Ben

-memişsin

-mamışsın

Sen

-memiş

-mamış

O

-memişiz

-mamışız

Biz

-memişsiniz

-mamışsınız

Siz

-memişler

-mamışlar

Onlar
سوالی مثبت

برای سوالی کردن فعل مثبت در زمان گذشته، کافی است فعل را بعد از پسوندهای mış/miş/muş/müş یکی از پسوندهای mı/mi/mu/mü را بعد از فعل گذشته بیاوریم. این پسوندها به فعل نمی‌چسبند و با فاصله در ادامه آن می‌آیند. Onlar استثنا است و تنها یکی از پسوندها mı/mi بعد از آن اضافه می‌شود. برای اول شخص مفرد و اول شخص جمع، برای اینکه دو حرف صدادار پشت سر هم نیایند y میانجی بین پسوند و فعل قرار می‌گیرد. مثال:

?Onlar gitmişler mi (آیا رفتند؟)

در جدول زیر می‌توانید حالت‌های مختلف این زمان را مطابق اصل تطابق آوایی ببینید:

ö/ü o/u e/i a/ı آخرین حرف صدادار بن فعل

-müş müyüm

-muş muyum

-miş miyim

-mış mıyım

ben

-müş müsün

-muş musun

-miş misin

-mış mısın

sen

-müş mü

-muş mu

-miş mi

-mış mı

O

-müş müyüz

-muş muyuz

-miş miyiz

-mış mıyız

Biz

-müş müsünüz

-muş musunuz

-miş misiniz

-mış mısınız

Siz

-müşler mi

-muşlar mı

-mişler mi

-mışlar mı

onlar
سوالی منفی

برای سوال منفی ساختن تنها کافی است که یکی از پسوندهای mı/mi را بعد از فعل با فاصله قرار دهیم. Onlar استثنا است و تنها یکی از پسوندها mı/mi بعد از آن اضافه می‌شود. برای اول شخص مفرد و اول شخص جمع، برای اینکه دو حرف صدادار پشت سر هم نیایند y میانجی بین پسوند و فعل قرار می‌گیرد. مثال:

?Onlar gitmemişler mi (آنها نرفتند؟)

در جدول زیر می‌توانید حالت‌های مختلف این زمان را مطابق اصل تطابق آوایی ببینید:

e/i/ö/ü a/ı/o/u آخرین حرف صدادار بن فعل

-memiş miyim

-mamış mıyım

Ben

-memiş misin

-mamış mısın

Sen

-memiş mi

-mamış mı

O

-memiş miyiz

-mamış mıyız

Biz

-memiş misiniz

-mamış mısınız

Siz

-memişler mi

-mamışlar mı

Onlar

گذشته کامل فعل بودن

در حالت مثبت، زمان گذشته ساده فعل بودن به دو صورت ساخته می‌شود: حالت رسمی و قدیمی و حالت امروزی و غیررسمی

حالت قدیمی و رسمی
ما … بوده‌ایم Biz … imişiz من … بوده‌ام Ben … imişim
شما … بوده‌اید Siz … imişsiniz تو … بوده‌ای Sen … imişsin
آنها … بوده‌اند Onlar … imişler او … بوده است O … imiş
حالت امروزی و غیررسمی
ما … بوده‌ایم

Biz (y) -mişiz/-mışız/-muşuz/-müşüz

من … بوده‌ام

Ben (y) -mişim/-mışım/-muşum/-müşüm

شما … بوده‌اید

Siz (y) -mişsiniz/-mışsınız/-muşsunuz/-müşsünüz

تو … بوده‌ای

Sen (y) -mişsin/-mışsın/-muşsun/-müşsün

آنها … بوده‌اند

Onlar (y) -mişler/-mışlar/-muşlar/-müşler

او … بوده است

O (y) -miş/-mış/-muş/-müş

توجه: اگر دو حرف صدادار کنار هم قرار گرفتند، باید y میانجی بین پسوند و بن فعل قرار دهید.

حالت منفی
ما … نبوده‌ایم Biz … değilmişiz من … نبوده‌ام Ben … değilmişim
شما … نبوده‌اید Siz … değilmişsiniz تو … نبوده‌ای Sen … değilmişsin
آنها … نبوده‌اند Onlar … değilmişler او … نبوده است O … değilmiş
حالت سوالی مثبت
ما … بوده‌ایم؟ Biz … miymişiz/mıymışız/muymuşuz/müymüşüz من … بوده‌ام؟ Ben … miymişim/mıymışım/muymuşum/müymüşüm
شما … بوده‌اید؟ Siz … miymişsiniz/mıymışsınız/muymuşsunuz/müymüşsünüz تو … بوده‌ای؟ Sen … miymişsin/mıymışsın/muymuşsun/müymüşsün
آنها … بوده‌اند؟ Onlar … miymişler/mıymışlar/muymuşlar/müymüşler او … بوده است؟ O … miymiş/mıymış/muymuş/müymüş

نکته: برای حالت منفی سوالی، کافی است değil را قبل از فعل بیاورید.

لینک های مفید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست