ضمایر ملکی در زبان ترکی دو نوع هستند، ضمایر ملکی شخصی که برای انسان و ضمایر ملکی اشاره‌ای که برای غیرانسان و اشیا به کار می‌رود.

ضمیر ملکی شخصی

ضمیر ملکی شخصی تنها برای انسان به کار می‌رود و قبل از اسم می‌آید. دقت کنید که اسم بعد از این ضمایر باید پسوند ملکی به خود بگیرند. در جدول زیر هم با ضمایر ملکی و هم با پشوندهای ملکی آشنا می‌شویم:

ترجمه مثال پسوند ملکی ضمیر ملکی شخصی
خانه من Benim evim

-im

benim
خانه تو Senin evin

-in

senin
خانه او Onun evi

-i

onun
خانه ما Bizim evimiz

-imiz

bizim
خانه شما Sizing evinis

-iniz

sizin
خانه آنها Onlarin evleri

-leri

onlarin

نکته 1: چون پسوندی که به اسامی متصل می‌شود، خود نشانگر مالکیت است، می‌توان ضمایر ملکی را حذف کرد و تنها اسم را همراه با پسوند ملکی آورد، مثلا : evim

نکته 2: اگر اسم با حرف صدادار تمام شود (مانند araba به معنای ماشین) آن وقت پسوند ملکی که به آن می‌چسبد بدون حرف صدادار می‌آید،  چون دو حرف صدادار نمی‌توانند پشت سر هم بیایند، مثلا:

Benim arabam

Senin araban

نکته 3: اگر اسمی به حرف صدادار ختم شود و پسوند ملکی بخواهد به آن اضافه شود، چون دو حرف صدادار نمی‌توانند پشت سر هم بیایند در حالت سوم شخص مفرد، پسوند ملکی به جای i- به si- تبدیل می‌شود تا بین دو حرف صدادار فاصله بیفتند، مثلا:

Onun arabasi

نکته 4: پسوند ملکی بر اساسا اصل تطابق آوایی چند حالت دارد»:

 برای واژه‌هایی که حرف آخرشان صدادار است، بر اساس اصل تطابق آوایی، ابتدای پسوندها بر اساس حرف آخر واژه‌ها عوض می‌شوند، مثلا برای پسوند miz- اگر آخرین حرف صدادار کلمه a,ı  باشد به  mız، اگر e,i باشد به miz ،  اگر o,u باشد به  muzو اگر ö,ü باشد به müz تبدیل می‌شوند. در جدول زیر ضمایر ملکی و پسوند ملکی به همراه مثالی آورده شده است:

ترجمه مثال پسوند ملکی ضمیر ملکی
ماشین من Benim arabam

-m

benim
ماشین تو Senin araban

-n

senin
ماشین او Onun arabası

-si/-sı/-su/-sü

onun
ماشین ما Bizim arabamız

-miz/-mız/-muz/-müz

bizim
ماشین شما Sizin arabanız

-niz/-nız/-nuz/-nüz

sizin
ماشین آنها Onların arabaları

-leri/-ları

onlarin

توجه:

دو حرف صدادار نمی‌توانند پشت سر هم بیایند، به همین دلیل، در زمان سوم شخص مفرد یک s میانجی بین پسوند و واژه قرار گرفته است.

پسوند ملکی برای واژه‌هایی که حرف آخرشان بی‌صدا است:

اگر واژه‌ای که بعد از ضمیر ملکی آمده، مختوم به حرف بی‌صدا باشد، پسوند ملکی به صورت زیر می‌آید. بر اساس اصل تطابق آوایی، ابتدای پسوندها بر اساس حرف آخر واژه‌ها عوض می‌شوند، مثلا برای پسوند imiz- اگر آخرین حرف صدادار کلمه a,ı  باشد به  imız، اگر e,i باشد به imiz ،  اگر o,u باشد به  imuz و اگر ö,ü باشد به imüz تبدیل می‌شوند. در جدول زیر ضمایر ملکی و پسوند ملکی به همراه مثالی آورده شده است:

ترجمه مثال پسوند ملکی ضمیر ملکی
دست من Benim kolum

-im/-ım/-um/-üm

benim
دست تو Senin kolun

-in/-ın/-un/-ün

senin
دست او Onun kolu

-i/-ı/-u/-ü

onun
دست ما Bizim kolumuz

-imiz/-ımız/-umuz/-ümüz

bizim
دست شما Sizin kolunuz

-iniz/-ınız/-unuz/-ünüz

sizin
دست آنها Onların kolları

-leri/-ları

onlarin

ضمیر ملکی اشاره‌ای

این ضمایر ملکی تنها برای غیر انسان و اشیا به کار می‌روند و قبل از اسم می‌آیند. پسوندی که بعد از این اسامی می‌آیند برای اسامی مفرد –i و برای اسامی جمع –leri است. در جدول زیر با این ضمایر و پسوندهای ملکی اسامی آشنا می‌شویم:

ترجمه مثال پسوند ملکی ضمیر ملکی اشاره‌ای
خانه این bunun evi

-i

bunun
خانه آن Şunun evi

-i

Şunun
خانه آن Onun evi

-i

onun
خانه اینها Bunların evleri

-leri

Bunların
خانه آنها Şunların evleri

-leri

Şunların
خانه آنها Onlarin evleri

-leri

onlarin

به چند مثال دیگر توجه کنید:

Evin odası (اتاقِ خانه)

Kedinin yemeği (غذای گربه)

لینک های مفید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست